Prawo pracy
Strona główna
W górę
bullet

Różnice pomiędzy umowami o pracę, zlecenia i o dzieło

bullet

Urlop wypoczynkowy

bullet

Urlopy

horizontal rule

I. RÓŻNICE POMIĘDZY UMOWAMI O PRACĘ, ZLECENIA I O DZIEŁO

UMOWA O PRACĘ

UMOWA ZLECENIA

UMOWA O DZIEŁO

-stronami umowy są pracodawca i pracownik

-stronami umowy są zleceniodawca i zleceniobiorca.

-stronami umowy są zamawiający i przyjmujący zamówienie.

-umowa o prace powoduje, że pomiędzy stronami powstaje stosunek pracy.

-stosuje się do niej przepisy kodeksu pracy.

-umowa zlecenia powoduje, że pomiędzy stronami powstaje stosunek cywilnoprawny.

-stosuje się do niej przepisy kodeksu cywilnego.

-umowa o dzieło (tak jak umowa zlecenia) powoduje, że pomiędzy stronami powstaje stosunek cywilnoprawny.

-stosuje się do niej przepisy kodeksu cywilnego.

-pracownik jest dobrowolnie podporządkowany pracodawcy, co oznacza, że pracodawca może wydawać mu bieżące polecenia.

-pracownikowi można powierzyć przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące w roku kalendarzowym wykonywanie innej pracy niż określona w umowie, jeśli odpowiada jego kwalifikacjom i nie powoduje zmniejszenia wynagrodzenia.

-zleceniodawca może dawać zleceniobiorcy jedynie wskazówki co do sposobu świadczonej usługi.

-przyjmując zamówienie na daleko posuniętą swobodę w wykonaniu dzieła. Zamawiający może jednak kontrolować sposób wykonania dzieła, a jeśli okaże się, że będzie wykonane wadliwie lub w sposób sprzeczny z umową, może zażądać zmiany sposobu wykonania dzieła i wyznaczyć w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie terminu, może odstąpić od umowy albo powierzyć dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt i odpowiedzialność przyjmującego zamówienie.

-pracownik musi świadczyć pracę osobiście nie wykonywać polecenia pracodawcy.

-co do zasady, zleceniobiorca powinien wykonywać pracę osobiście. Może on jednak w określonych przypadkach, za zgodą zleceniodawcy, powierzyć jej wykonanie innej osobie, co daje zleceniodawcy pełną gwarancję, że praca będzie wykonana na czas. Za wybór osoby zastępującej odpowiada bowiem zleceniobiorca.

-przyjmujący zamówienie może, lecz nie musi, wykonywać dzieła osobiście (chyba, że co innego wynika z umowy). Fakt osobistego wykonania dzieła ma drugorzędne znaczenie. Jeśli przyjmujący zamówienie poleci wykonanie dzieła innym osobom, musi je osobiście nadzorować, odpowiada bowiem za rezultat pracy.

-umowa o pracę jest umową starannego działania, chodzi w niej głównie o świadczenie pracy jako takiej.

-umowa zlecenia jest umową starannego działania.

-umowa o dzieło jest umową rezultatu. Chodzi w niej o wykonanie indywidualnie oznaczonego dzieła.

-umowa o pracę powinna być zawarta w formie pisemnej. Jeśli zostanie zawarta ustnie, pracodawca powinien najpóźniej w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy potwierdzić ją na piśmie.

-umowa zlecenia może być zawarta w każdej formie: ustnej, pisemnej lub w sposób dorozumiały.

-umowa o dzieło może być zawarta w każdej formie: ustnej, pisemnej lub w sposób dorozumiany.

-umowa o pracę jest odpłatna. Pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia.

-umowa zlecenia może być odpłatna lun nieodpłatna.

-umowa o dzieło jest umową odpłatną

-pracownikowi przysługuje szereg uprawnień pracowniczych, m.in. płatny urlop wypoczynkowy, płatne zwolnienie chorobowe.

-uprawnienia te przysługują zleceniobiorcy, tylko jeśli strony postanowią tak w umowie.

-uprawnienia te przysługują wykonawcy dzieła, jeśli strony postanowią tak w umowie.

-roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się co do zasady z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne.

-dwa rodzaje roszczeń z umowy zlecenia przedawniają się z upływem 2 lat. Są to:

-roszczenia o wynagrodzenie i zwrot wydatków przysługujące osobom, które trudnią się stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstw czynnościami danego rodzaju, oraz roszczenie z tytułu zaliczek im udzielonych.

-roszczenia z tytułu utrzymania, pielęgnowania, wychowania lub nauki, jeżeli przysługują osobom trudniącym się zawodowo takim czynnościom albo osobom utrzymującym zakłady przeznaczone na ten cel.

-roszczenia z umowy o dzieło przedawniają się z upływem 2 lat od dnia oddania dzieła, a jeśli dzieło nie zostało oddane – od dnia, w którym miało być oddane, zgodnie z treścią umowy (art. 646 k.c.).

-roszczeń dochodzi się przed sądem pracy.

-roszczeń dochodzi się przed sądem cywilnym.

-roszczeń dochodzi się przed sądem cywilnym

 

 

II. URLOP WYPOCZYNKOWY

 jest odpłatnym zwolnieniem od świadczenia pracy, przysługującym po dłuższym okresie pracy w celu odpoczynku i regeneracji sił. Urlop wypoczynkowy jest zatem :

-          płatny – oznacza to, że za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymywał, gdyby w tym okresie pracował i dotyczy to stałych składników wynagrodzenia; zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczone na podstawie przeciętnego wynagrodzenia za okres trzech miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu.

-          coroczny – oznacza, że zwolnienie to występuje okresowo; prawo do pierwszego urlopu otrzymuje pracownik z upływem roku, a następne w każdym następnym roku kalendarzowym.

-          nieprzerwany – gwarancją nieprzerywalności tego zwolnienia jest ograniczenie dzielenia urlopu i odwoływania z urlopu; w zasadzie pracownik powinien wykorzystać jednorazowo cały urlop, jedynie na jego wniosek urlop może być podzielony, z tym że co najmniej jedna część urlopu powinna obejmować nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych; niedopuszczalne jest dzielenie urlopu dodatkowego, którego celem jest profilaktyczna ochrona zdrowia; pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nie przewidziane w chwili rozpoczęcia urlopu.

 

RODZAJE URLOPÓW WYPOCZYNKOWYCH:

-          urlopy podstawowe – przysługują wszystkim pracownikom po przepracowaniu określonego czasu pracy (w stosunku do pracowników sezonowych przysługują one w określonej proporcji do liczby przepracowanych miesięcy i noszą miano urlopów cząstkowych)

-          urlopy dodatkowe – przysługują niektórym grupom pracowników zatrudnionym w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia np. niektórym pracownikom przemysłu chemicznego, papierniczego, niezależnie od urlopu podstawowego oraz inwalidom I i II grupy i kombatantom

PRAWO DO URLOPU WYPOCZYNKOWEGO

Przesłanką nabycia prawa do urlopu podstawowego jest przepracowanie określonego stażu pracy. Prawo do pierwszego urlopu uzyskuje pracownik z upływem 6 miesięcy pracy w wymiarze połowy wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. Pracownik, który nie przepracował u jednego pracodawcy 6 miesięcy, prawo do pierwszego urlopu nabywa u pracodawcy, u którego upływa sześciomiesięczne zatrudnienie, liczone z uwzględnieniem poprzedniego zatrudnienia. Prawo do urlopu w pełnym wymiarze nabywa pracownik z upływem roku pracy. Do tego urlopu wlicza się urlop, do którego prawo nabywa pracownik z upływem 6 miesięcy. Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym roku kalendarzowym, licząc od pierwszego dnia nowego roku kalendarzowego, po którym nabył on prawo do pierwszego urlopu w pełnym wymiarze. Tak wiec pracownik pozostający w stosunku pracy w dniu 1 stycznia danego roku kalendarzowego, jeśli uprzednio nabył prawo do pełnego wymiaru urlopu, nabywa je także w pełnym wymiarze. Jeśli w tej dacie nie jest zatrudniony, nabycie prawa do urlopu jest przesunięte w czasie do momentu uzyskania statusu pracownika. Stąd jeśli pracownik z co najmniej 12-miesiecznym stażem pracy podjął pracę po kilkuletniej przerwie w czerwcu, to z dniem podjęcia pracy ma on prawo do urlopu i w zależności od rodzaju umowy o pracę, wymiar tego urlopu liczony jest albo w proporcji do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego (umowa na czas nieokreślony), albo w proporcji do okresu zatrudnienia, jeżeli okres ten kończy się przed upływem danego roku kalendarzowego. Wyjątek dotyczy pracowników sezonowych, gdzie prawo do urlopu powstaje każdorazowo po przepracowaniu miesiąca w proporcji 1,5 dnia za każdy miesiąc. Odmienne zasady dotyczą pracowników młodocianych, którzy mają prawo do urlopu po 6 miesiącach po rozpoczęciu pierwszej pracy – urlop ten wynosi 12 dni roboczych. Z upływem roku pracy młodociany uzyskuje prawo do urlopu w wymiarze 26 dni roboczych. Jednakże w roku kalendarzowym, w którym kończy on 18 lat, ma prawo do urlopu w wymiarze 20 dni roboczych, jeżeli prawo do urlopu uzyskał przed ukończeniem 18 lat. Młodocianemu uczęszczającemu do szkoły należy także udzielić urlopu w okresie ferii szkolnych.

WYMIAR URLOPU WYPOCZYNKOWEGO

Pracownikowi przysługują urlopy wypoczynkowe w następującym wymiarze:

-          18 dni roboczych - po roku pracy

-          20 dni roboczych – po 6 latach pracy

-          26 dni roboczych – po 10 latach pracy

Jest to minimalny, pełny wymiar urlopu przysługującego pracownikom po przepracowaniu ustalonego okresu pracy, który może być wydłużony w układach zbiorowych prac lub pragmatykach służbowych.

Za dni robocze uważa się wszystkie dni z wyjątkiem niedziel oraz świat określonych w przepisach o dniach wolnych od pracy. Do wymiaru urlopu nie wlicza się dodatkowych dni wolnych od pracy, w których praca zgodnie z przyjętym w danym zakładzie pracy harmonogramem, nie jest świadczona.

DO OKRESU PRACY WLICZA SIĘ NASTEPUJACE OKRESY UKOŃCZONEJ NAUKI:

-          w zasadniczej lub innej równorzędnej szkole zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata

-          w średniej szkole zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat

-          w średniej szkole zawodowej dla absolwentów zasadniczych  szkół zawodowych – 5 lat

-          w średniej szkole ogólnokształcącej – 4 lata

-          w szkole policealnej – 6 lat

-          w szkole wyższej – 8 lat

Wskazane okresy nauki nie podlegają sumowaniu. Jeżeli pracownik pobierał naukę w okresie zatrudnienia, do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się bądź okres zatrudnienia, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika. Wliczeniu natomiast podlega okres ukończonej nauki bez względu na sposób jej pobierania, a wiec zarówno w trybie stacjonarnym, jak i wieczorowym, zaocznym, korespondencyjnym i eksternistycznym. Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się, obok okresów pozostawania w prawnym stosunku pracy, także okresy zasadniczej lub zawodowej służby wojskowej, okres służby w organach Policji oraz okres służby w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej. Do okresów pracy wlicza się również okres urlopu wychowawczego udzielonego pracownikowi opiekującemu się małym dzieckiem oraz urlopu bezpłatnego trwającemu nie dłużej niż 1 miesiąc. Ponadto przepisy kodeksu pracy, przewidują wliczenie do stażu pracy pracownika okresów pozostawania bez pracy, za które przyznano pracownikowi wynagrodzenie w wyniku przywrócenia do pracy oraz okresów pozostawania bez pracy, za które przyznano pracownikowi odszkodowanie.

W roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem już uprawnionym do urlopu w pełnym wymiarze, pracownikowi przysługuje urlop:

-          u dotychczasowego pracodawcy – w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku ustania pracy, chyba że przed ustaniem tego stosunku pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu wyższym wymiarze

-          u kolejnego pracodawcy – w wymiarze

·         proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego – w razie zatrudnienia pracownika na czas nie określony

·         proporcjonalnym do okresu zatrudnienia – w razie zatrudnienia pracownika na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, który kończy się przed upływem danego roku   

Pracownik, który u dotychczasowego pracodawcy przysługujący mu urlop wykorzystał częściowo, lecz w wymiarze wyższym niż to wynikało z ilości przepracowanego czasu, u kolejnego w tym roku pracodawcy nabywa prawo do urlopu w wymiarze odpowiednio niższym uwzględniającym urlop wykorzystany ponad czas przepracowany u poprzedniego pracodawcy. Jeżeli jednak pracownik u dotychczasowego pracodawcy wykorzystał przed ustaniem stosunku pracy przysługujący mu w tym roku urlop, u kolejnego pracodawcy w tym roku kalendarzowym urlop mu nie przysługuje.

Z wyższego wymiaru urlopów korzystają także pozostający w zatrudnieniu inwalidzi wojenni, którym jeżeli nie korzystają z urlopu przekraczającego 26 dni roboczych w ciągu roku – przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze zwiększonym o 10 dni roboczych. Na tych samych zasadach i w tym samym wymiarze korzystają również z wyższego wymiaru urlopu wypoczynkowego kombatanci. Również nauczycielom i nauczycielom akademickim przysługuje wyższy wymiar urlopu wypoczynkowego. Dla nauczycieli okresem tym są ferie szkolne, z tym że nauczycielowi przysługuje urlop w wymiarze co najmniej 6 tygodni w roku szkolnym. Natomiast nauczycielom akademickim przysługuje urlop w wymiarze 6 tygodni w ciągu roku.

Urlop wypoczynkowy ulega skróceniu w razie korzystania przez pracownika z urlopu bezpłatnego dłuższego niż 1 miesiąc. W przypadku tym urlop wypoczynkowy ulega skróceniu o 1/12 części za każdy miesiąc urlopu bezpłatnego, nie więcej jednak niż za 12 miesięcy. Za rok kalendarzowy objęty w całości urlopem bezpłatnym urlop wypoczynkowy nie przysługuje.

Długość wymiaru urlopu jest niezależna od tego, czy praca poszczególnych pracowników w zakładzie pracy odbywa się w ciągu wszystkich, czy tez w ciągu niektórych tylko dni tygodnia. Również praca w niepełnym wymiarze godzin lub na niepełnym etacie nie ma wpływu na wymiar urlopu. Pracownikowi zatrudnionemu w niepełnym wymiarze czasu pracy przysługuje  bowiem urlop wypoczynkowy w wymiarze odpowiadającym posiadanemu okresowi zatrudnienia, bez względu na ustalony dla pracownika wymiar i rozkład czasu pracy.

Rozbieżność poglądów wywołał natomiast problem wymiaru urlopu pracownika zatrudnionego w dodatkowym miejscu pracy – na przykład na pół etatu. Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów zajął stanowisko, że do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu w zakładzie pracy, w którym pracownik podjął dodatkowe zatrudnienie, nie wlicza się okresu zatrudnienia w innym zakładzie pracy. Natomiast Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w jednym ze swych wyjaśnień wyraził pogląd, że pracownikowi nabywającemu uprawnienia urlopowe z tytułu dodatkowego zatrudnienia przysługuje urlop w takim wymiarze, do którego ma prawo w podstawowym zakładzie pracy. Skoro do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia oraz okres nauki bez względu na przerwy w zatrudnieniu, to tym samym należy zaliczyć okresy pracy u poprzednich pracodawców w dodatkowym miejscu pracy i udzielić urlopu w wymiarze takim, jaki przysługuje w podstawowym miejscu pracy. Dodatkowe zatrudnienie w niczym bowiem nie wpływa na sposób liczenia okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu. W przypadku, gdy pracownik na podstawie przepracowanego okresu czasu uzyskuje w ciągu roku kalendarzowego prawo do urlopu w większym wymiarze, a urlop za dany rok kalendarzowy wykorzystał już w wymiarze dotychczasowym, przysługuje mu prawo do urlopu uzupełniającego. Jeżeli np. pracownik wykorzystał w danym roku kalendarzowym 18 lub 20 dni roboczych i w tymże roku już po wykorzystaniu urlopu, osiągnął sześcioletni lub dziesięcioletni staż pracy, to wówczas uzyskuje on prawo do urlopu uzupełniającego w wymiarze takiej liczby dni roboczych, które łącznie z liczba już wykorzystanych dni urlopu dadzą w sumie 20 lub 26 dni roboczych.         

UDZIELANIE URLOPU:

Urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów, którego sporządzanie należy do obowiązków pracodawcy. Plan ten jest uzgadniany przez pracodawcę w uzgodnieniu ze związkami zawodowymi działającymi w danym zakładzie.

Ustalenie terminu urlopu wypoczynkowego pracownika w planie urlopów powoduje nabycie przez niego prawa do zwolnienia od pracy na okres przewidziany w planie. Określenie terminów urlopów poszczególnych pracowników w planie urlopów nie jest jednak równoznaczne z udzieleniem urlopów pracownikom objętym tym planem. Pracodawca jest zobowiązany udzielić indywidualnie każdemu pracownikowi należnego mu urlopu w terminie podanym w planie. Plan urlopów jest w świetle tych uwag źródłem zobowiązania pracodawcy do udzielenia pracownikowi zwolnienia urlopowego w wyznaczonym terminie, a tym samym stanowi podstawę roszczenia pracownika wobec pracodawcy o wykonanie tego obowiązku. Jeżeli jednak pracodawca nie udzieli pracownikowi urlopu zgodnie z planem, to pracownik nie traci prawa do urlopu, a pracodawca powinien udzielić go w późniejszym terminie – najpóźniej do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego.

ZMIANA TERMINU URLOPU

Termin ustalony w planie może być zmieniony z przyczyn określonych prawem. Zmiana terminu urlopu polega na ustaleniu nowego dnia rozpoczęcia urlopu. Jeżeli zostanie ustalony późniejszy termin urlopu to jest to przesunięcie terminu urlopu.

Przyczyny uzasadniające przesuniecie terminu urlopu:

-          obligatoryjne dla pracodawcy, gdy obowiązany jest on przesunąć termin urlopu na wniosek lub bez wniosku pracownika, jeżeli nie może on rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy z powodu:

·         czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby

·         odosobnienia w związku z chorobą zakaźną

·         powołania na ćwiczenia wojskowe lub przeszkolenie wojskowe na czas 3 miesięcy

·         urlopu macierzyńskiego

-          fakultatywne – gdy pracodawca może lecz nie musi przesunąć terminu urlopu

·         na wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami

·         z powodu szczególnych potrzeb zakładu, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy

PODZIAŁ URLOPU

Kodeks pracy przewiduje podział urlopu na części w następujących wyjątkowych wypadkach:

-          na wniosek pracownika z zachowaniem jednak zasady, że co najmniej jedna część urlopu powinna obejmować nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych

-          w razie niewykorzystania przez pracownika urlopu w całości po jego rozpoczęciu z powodu przerwania urlopu 

Przerwanie urlopu następuje z powodu zdarzeń uniemożliwiających korzystanie z rozpoczętego urlopu, a mianowicie;

-          czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby

-          odosobnienia w związku z chorobą zakaźna

-          odbywania ćwiczeń wojskowych lub przeszkolenia wojskowego przez czas do 3 miesięcy

-          urlopu macierzyńskiego

Przerwanie urlopu następuje również w razie odwołania pracownika z urlopu, które jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nie przewidziane w chwili rozpoczynania urlopu. Pracodawca jest zobowiązany ponieść koszty poniesione przez pracownika związane z odwołaniem go z urlopu. Są to koszty podróży do miejsca urlopu i z powrotem oraz opłata za niewykorzystane wczasy. Obowiązek pokrywania tych kosztów ma na celu zapobieganie nieuzasadnionych odwołań z urlopów.

WYNAGRODZENIE ZA CZAS URLOPU 

Wynagrodzenie za czas urlopu jest świadczeniem pieniężnym należnym pracownikowi od pracodawcy w okresie przerwy w wykonywaniu pracy przeznaczonej na odpoczynek. Pracownikowi przysługuje za ten czas wynagrodzenie, które otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował. Przy jego ustalaniu traktuje się zatem okres przerwy urlopowej na równi z okresem pracy.

W związku z ta zasadą na wynagrodzenie za czas urlopu składają się: stałe składki wynagrodzenia w wysokości przypadającej za miesiąc kalendarzowy , w którym pracownik korzysta z urlopu, oraz zmienne składniki o wysokości ustalonej na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu, a w przypadku znacznego wahania się ich wysokości – z okresu do 12 miesięcy.

EKWIWALENT ZA NIE WYKORZYSTANY URLOP

Ekwiwalent ten jest świadczeniem pieniężnym należnym pracownikowi, który z przyczyn określonych w ustawie nie może zrealizować swego prawa urlopowego.

Pracodawca jest zobowiązany wypłacić pracownikowi ekwiwalent pieniężny w razie niewykorzystania przysługującego mu urlopu z powodu:

-          rozwiązania lub wygaśnięcie stosunku pracy – bez względu na przyczyny i sposób zakończenia stosunku pracy

-          powołanie pracownika do służby wojskowej lub do odbycia przeszkolenia

          wojskowego trwającego dłużej niż 3 miesiące

-          skierowanie pracownika do pracy za granicą

Wymienione okoliczności są wyłącznymi zdarzeniami prawnymi uzasadniającymi wypłatę ekwiwalentu pieniężnego. We wszystkich innych wypadkach pracodawca jest zobowiązany udzielić pracownikowi urlopu, zgodnie z zasadą naturalnego wykonywania zobowiązań urlopowych.

Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop oblicza się tak, jak wynagrodzenie za czas urlopu, ze zmianami przewidzianymi w przepisach szczególnych.

Ekwiwalent pieniężny odpowiadający urlopowi w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku, w którym rozwiązano stosunek pracy, przysługuje także w sytuacji, gdy rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z nabyciem przez pracownika uprawnień emerytalnych.

W razie śmierci pracownika ekwiwalent za niewykorzystany urlop w roku, w którym stosunek pracy wygasł, należy się, podobnie jak inne prawa majątkowe ze stosunku pracy, małżonkowi oraz innym osobom uprawnionym do uzyskania renty rodzinnej po zmarłym pracowniku. W razie braku takich osób prawo do ekwiwalentu wchodzi do spadku.

PRZEDAWNIENIE ROSZCZENIA URLOPOWEGO

Roszczenia urlopowe podlegają przedawnieniu tak jak wszystkie roszczenia pracownika ze stosunku pracy – z upływem 3 lat od dnia, w którym staja się wymagalne. Pracodawca zobowiązany jest udzielić pracownikowi urlop wypoczynkowy w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo. Bieg przedawnienia roszczenia rozpoczyna się ostatniego dnia wspomnianego roku. W razie przesunięcia urlopu na inny termin, wykraczający poza rok kalendarzowy, początek okresu przedawnienia roszczenia pracownika o urlop zaległy z poprzedniego roku przypada na dzień, do którego nastąpiło przesuniecie początku urlopu.

Bieg okresu przedawnienia roszczenia o urlop niewykorzystany zgodnie z planem urlopów na dany rok kalendarzowy rozpoczyna się z upływem ostatniego dnia pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego. Urlop nie wykorzystany zgodnie z planem urlopów powinien być udzielony pracownikowi najpóźniej do końca tego kwartału.

            MINISTER PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ, W DRODZE ROZPORZĄDZENIA, OKREŚLA SZCZEGÓŁOWE ZASADY UDZIELANIA URLOPU WYPOCZYNKOWEGO, USTALANIA I WYPŁACANIA WYNAGRODZENIA ZA CZAS URLOPU ORAZ EKWIWALENTU PIENIĘŻNEGO ZA URLOP.

URLOP WYPOCZYNKOWY: KODEKS PRACY

DZIAŁ SIÓDMY

Rozdział I

 

 

III. URLOPY

Urlop wychowawczy                                                                             

O ten urlop może ubiegać się każdy pracownik sprawujący opiekę nad dzieckiem, które nie ukończyło lat 4 lub na dzieckiem, które nie ukończyło 18-stego roku życia a takiej opieki potrzebuje

W okresie sprawowania opieki przysługuje zasiłek wychowawczy, o ile dochód na osobę w tej rodzinie nie przekracza 25% przeciętnego wynagrodzenia w Polsce. 

Urlop macierzyński

Przysługuje kobiecie, która urodziła dziecko.

Pracodawca nie może w czasie tego urlopu ani w czasie ciąży rozwiązać umowy z pracownicą oraz jej wypowiedzieć - nie dotyczy to pracownicy zatrudnionej na okres próbny, który nie przekracza 1-ego miesiąca, natomiast może to nastąpić tylko w chwili, gdy ogłaszana jest upadłość lub likwidacja pracodawcy.

Pracownicy przysługuje urlop w wymiarze:

16 tygodni przy pierwszym porodzie

18 tygodni przy następnym porodzie

26 tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.

W przypadku urodzenia martwego dziecka lub jego zgonu przed upływem 8 tygodni życia, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka.

CIEKAWOSTKA!!!

Z urlopu macierzyńskiego może korzystać także ojciec, który wychowuje dziecko i przysługują mu takie same prawa jak matce.

Pamiętaj!!

Za czas urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek macierzyński na zasadach i warunkach  OKREŚLONYCH ODRĘBNYMI PRZEPISAMI.

Urlop bezpłatny                   

Na pisemny wniosek pracownika pracodawca może udzielić urlopu bezpłatnego, którego nie wlicza się do okresu pracy  a od którego  zależą uprawnienia pracownicze.

Przy urlopie bezpłatnym dłuższym niż 3 miesiące pracodawca może odwołać pracownika z ważnych przyczyn.  

CIEKAWOSTKA!!!

Za zgodą pracownika? wyrażoną na piśmie pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy  przez okres  ustalony między pracodawcami.                                              

ZAPAMIĘTAJ!!! 

Jeżeli pracownik jest na urlopie bezpłatnym nie z własnej woli, to przysługuje mu odprawa  wysokości miesięcznego wynagrodzenia.

URLOP WYPOCZYNKOWY

Pracownikowi  przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego.

Pracownik uzyskuje takie prawo po 6 miesiącach pracy w wymiarze połowy urlopu przysługującego po przepracowaniu roku (dotyczy wyłącznie absolwentów). Kolejne prawo do urlopu pracownik nabywa z nowym rokiem kalendarzowym.

Wymiar urlopu :

18 dni roboczych – po roku pracy

20 dni roboczych – po 6 latach pracy

26 dni roboczych – po 10 latach pracy

Za dni robocze uważa się wszystkie dni z wyjątkiem niedziel i świąt( wybranych) . Dni wolne od pracy , wynikające z rozkładu czasu pracy w pięciodniowym tygodniu pracy nie wlicza się do urlopu.  

Ciekawostka!!!

Na wniosek pracownika urlop może być podzielony na części . Co najmniej jedna część urlopu powinna obejmować nie mniej niż 14 dni kalendarzowych. Do stażu urlopowego wlicza się okres nauki w szkole art.155 k.p. Kto raz nabył prawo do pierwszego urlopu MA PRAWO do kolejnych urlopów.

Zapamiętaj!!!

Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie wypłacane nie później niż w terminie wypłaty wynagrodzenia u pracodawcy u tego pracownika, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował.

Urlop wypoczynkowy będzie szerzej opisany na trzeciej planecie od słońca-SZCZĘŚLIWEJ PODRÓŻY.

Urlop okolicznościowy 

Przysługuje pracownikom w związku z określonymi zdarzeniami okolicznościowymi i rodzinnymi. W przypadku:

Ø       Ślubu pracownika

Ø       Urodzenia się dziecka

Ø       Zgonu i pogrzebu małżonka, dziecka, matki, ojca

Przysługują 2 dni

W przypadku:

Ø       Ślubu dziecka

Ø       Zgonu i pogrzebu brata, siostry, teściów, babci, dziadka, a także innej osoby będącej pod opieką pracownika

Przysługuje 1 dzień

Zapamiętaj!!!

Istnieją też inne sytuacje, w których pracodawca obowiązany udzielić urlopu okolicznościowego z pracy  

Na przykład:

Ø       Z powodu wezwania pracownika przez organ administracji państwowej